Satranç Süre Kontrolü: Bullet, Blitz, Rapid Farkı

2026-09-17

Satranç süre kontrolü, her tarafa oyunun tamamı için bir "taban süre" ve her hamleden sonra eklenen bir "artış" (increment) veren tempo ayarıdır; "3+2" gibi bir etiket, 3 dakika taban + hamle başına 2 saniye artış demektir. Sitedeki satranç masasında bu, hamle başına verilen genel platform saati değil, tahtaya özel çift taraflı bir saattir: satranç, platformun herkese uyguladığı hamle-başı süre sınırını kasıtlı olarak kapatır ve kendi saatini çalıştırır — bu yüzden ekranda aynı anda iki ayrı saat görürsün, ki bu sitede alışılmadık ve bilinçli bir tercihtir.

Süre kontrolü nedir

Bir satranç partisi, iki oyuncunun paylaştığı sabit bir süre havuzuyla oynanır; bu havuz hamle başına bölünmüş bir bütçe değildir, tüm parti boyunca geçerli TEK bir bankadır. Bu yüzden platformun genel hamle-başı saati (diğer oyunlarda kullanılan) satranç için tamamen kapalıdır; satranç kendi iki taraflı saatini işletir ve bu saat, hamle tamamlandığında artışı öder, oyuncunun kendi sırası bittiğinde durur. İki saat de tahtanın üstünde aynı anda görünür — sitedeki oyunlar arasında bunu yapan tek masa satranç. Tempo, oda kurulurken host tarafından seçilen bir oda seçeneğidir ve masadaki iki taraf için de aynıdır; hiçbir şey seçilmezse varsayılan olarak 10+0 uygulanır. Havuz tek bir banka olduğu için süreyi hamleler arasında istediğin gibi dağıtabilirsin: zor bir pozisyonda uzun düşünüp kolay bir hamleyi saniyeler içinde oynayabilirsin, önemli olan toplamın taban sürenin altında kalması.

Yedi tempo

Sitede yedi hazır tempo var; hepsi taban süre + hamle başı artış çiftinden oluşur, hesaplanmış değil doğrudan sabit değerlerdir. Oda paneli sana tam bu yedi seçenekten birini sunar; kendi taban/artış kombinasyonunu yazamazsın:

Varsayılan tempo 10+0'dır ve bu seçim bilinçlidir: üç dakikayla başlayan bir yeni oyuncu, tahtaya daha iyi bakamadan bayrağını düşürür. Listedeki en uzun tempo 30+0'dır ve sınırsız süre seçeneği yoktur — hiçbir zaman da olmayacaktır, çünkü tasarım gereği "asla bitmeyecek bir masa" istenmiyor.

Artış (Fischer artışı) nasıl çalışır

Artış, bir hamle TAMAMLANDIKTAN sonra eklenir — oyunun ilk hamlesinden önce bankaya konmaz, oyunu bitiren hamlede de ödenmez (mat ile biten bir hamle, kaybeden tarafa artış kazandırmaz). Bu, 3+2'yi 3+0'dan tamamen farklı bir oyun yapar: 3+2'de hızlı ve isabetli oynayan bir taraf, bir aşamayı başladığından daha FAZLA süreyle bitirebilir, çünkü her doğru hamle saatine küçük bir ekleme yapar. Örneğin 40 hamlelik bir parti boyunca hiç düşünmeden oynayan bir taraf, sadece artıştan toplam 80 saniye kazanır — 3+0'da ise böyle bir telafi hiç yoktur, süre yalnızca azalır ve zaman baskısı hamle sayısı arttıkça katmerlenir.

FIDE ölçeğinde 30+0 aslında hangi sınıfta

FIDE'nin resmi sınıflandırmasına göre blitz, kişi başı 10 dakikanın ALTINDAKİ tempoları kapsar; rapid 10 ile 60 dakika arasını kapsar; klasik turnuva temposu ise tipik olarak kişi başı 90 dakika artı hamle başına 30 saniyedir. Bu ölçeği sitenin kendi tablosuna uygularsan dürüst sonuç şu: sitedeki en uzun tempo olan 30+0, FIDE ölçeğinde HÂLÂ rapid sayılır — burada klasik turnuva temposuna denk bir seçenek yok. "Klasik" etiketi bu sitede aile adı olarak kullanılıyor; FIDE'nin resmi klasik tanımına denk gelen bir süre anlamına gelmiyor, bunu bilerek oynamak beklentini doğru kurar. Başka bir yerde resmi FIDE dereceli bir turnuvaya hazırlanıyorsan, buradaki 30+0'ı bir ısınma temposu olarak düşün — klasik tempo pratiği için değil.

Bayrak düşünce ne olur

Saat, tek bir süreç genelinde çalışan bir kontrolle her 500 milisaniyede bir taranır; yani kimse tahtaya bakmıyorken bile bir bayrak düşerse bu, bir sonraki taramada yakalanır ve hamle uygulanmadan ÖNCE sonuçlandırılır — bir oyuncu kendi süresi bittikten sonra hamle oynayamaz. Bayrak düşmesinin her zaman kayıp anlamına gelmediği bir istisna var (FIDE 6.9 kuralı): rakibin tahtadaki taşlarla mat etmesi zaten imkânsızsa (örneğin elinde sadece yalnız at ya da fil kalmışsa), bayrağı düşen taraf kaybetmez — sonuç berabere olur. Bu istisna hakem çağırmayı gerektirmez, sunucu tarafında otomatik uygulanır. Taramanın süreç genelinde, tek bir kontrolle yapılması pratikte şu anlama gelir: sekmeyi arka plana attığında ya da telefon ekranı kilitlense bile saatin işleyişi sunucu tarafında bağımsız devam eder, senin ekranın açık olması gerekmez.

Bağlantın koparsa saat durmaz

Satrançta bağlantı kopması anlık bir "rakip kazandı" hükmü değildir — geri alınabilir bir bot devridir: bağlantın kesilirse koltuğunu geçici olarak bir bot doldurur, sen geri döndüğünde koltuğunu bottan geri alabilirsin. Ama saat bu süre boyunca durmaz; tıpkı fiziksel bir tahtadaki saat gibi işlemeye devam eder — bağlı kalman senin sorumluluğun, tempo bunu affetmez. Bunu bilerek odadan tamamen ÇIKMAKLA karıştırma: o her zaman kesin bir mağlubiyettir, geri dönüşü olan yalnızca beklenmedik bağlantı kopmasıdır.

Hangi tempoyu seçmeli

Yeni başlayan biriysen varsayılan 10+0 iyi bir noktadır — tahtaya bakacak, planlayacak zaman bırakır. Blitz sevip bayrak düşürmekten hoşlanmıyorsan 3+0 yerine 3+2'yi dene; birkaç saniyelik artış, doğru oynadığın sürece seni zaman sıkışmasından kurtarır. Bullet (1+0, 2+1) ise ayrı bir oyun gibi düşünülmeli — burada belirleyici olan derin hesap değil, kalıpları saniyeler içinde tanıyabilmek; 15+10 ya da 30+0 ise hata payının daha yüksek olduğu, gerçek plan kurabileceğin tempolardır.

Kısacası: hangi tempoyu seçeceğin, ne kadar düşünmek istediğinle ilgili bir karardır, güç ya da beceri sıralaması değildir. Yeni bir partiye başlamadan önce satranç masasını aç, tempoyu oda seçeneklerinden seç; ilk birkaç hamleyi temel kurallar rehberine göz atarak oynamak istersen bunu yapabilirsin, beraberlik kurallarının tamamı için beraberlik rehberine, açılışta zaman kazandıran hamleler için de açılış tuzakları yazısına bakabilirsin.

Sıkça Sorulan Sorular