Catan Nasıl Oynanır? Kaynak Ticareti Oyunları 5 Dakikada
Catan nasıl oynanır? Bu türün oyunlarında her tur iki zarla başlar, zarın gösterdiği sayıya göre altıgenler kaynak öder ve sen o kaynakları yol, köy ve şehre çevirip hedef puana ilk ulaşmaya çalışırsın. Kutulu oyunun resmî kuralları kendi kural kitapçığındadır; bu yazı onların yerine geçmez, bu tür oyunun nasıl işlediğini tarayıcıda hemen açabileceğin ücretsiz bir oyun üzerinden beş dakikada anlatır: Yükselen Kasaba (Claimridge). Yükselen Kasaba, Catan'dan ayrı ve bağımsız bir oyundur; kendi kuralları, adları ve görselleri vardır, yalnızca aynı oyun türüne girer.
Amaç: hedef puana ilk ulaşan kazanır
Klasik kutu oyununun hedefi 10 puandır; Yükselen Kasaba'da da varsayılan harita olan Sınır Vadisi'nde varsayılan hedef 10'dur. Hedef bir oda seçeneğidir ve listesi haritaya aittir: Sınır Vadisi'nin 2–4 kişilik masasında oda sahibi 6, 8, 10 ya da 12'yi seçer. Puan yapılardan gelir: bir Köy 1, bir Şehir 2 zafer puanı (ZP) eder. İki ödül de +2 ZP getirir: 5 parçalık kesintisiz bir yol En Uzun Yol'u, oynanmış 3 Silahşör kartı En Büyük Ordu'yu alır; her Zafer Kartı da gizli +1'dir.
Kurulum: yılan sırası, iki Köy, iki Yol
Koltuk sırası masaya oturanlar arasında rastgele karılır. Yerleştirme yılan sırasıyla ilerler: sırayla herkes 1 Köy + 1 Yol koyar, sonra sıra ters döner ve herkes ikinci Köyünü + Yolunu koyar. İki kural işler: bir Köy için komşu köşelerin hepsi boş olmalıdır (mesafe kuralı) ve açılış Yolu az önce koyduğun Köy'e değmek zorundadır. En önemli ayrıntı: ikinci Köyün anında öder — değdiği her üretken araziden birer mal — ve bu senin bütün açılış elindir. İkinci Köy'ü güzel durduğu için değil, mal getirdiği için koy. Kurulum bitince ilk koltuk ilk zarı atar.
Beş arazi beş mal öder: Orman → Kereste, Tepe → Tuğla, Tarla → Buğday, Çayır → Yün, Dağ → Maden. Çorak arazi hiçbir şey üretmez. Çorak dışındaki her kara altıgeninde 2 ile 12 arası bir sayı diski durur; 7 diski yoktur ve en sık gelen sayılar 6 ile 8'dir (36 zar kombinasyonundan 5'i). Köy'ünü bu yüzden hem sayıya hem mal çeşidine bakarak seç; ayrıntısı zar olasılıkları rehberinde.

Bir tur nasıl geçer?
- Zar at. İki altı yüzlü zar atarsın (klasik kutu oyunu da iki zarla oynanır). O toplamı gösteren her altıgen, kendisine değen her Köy'e 1, her Şehir'e 2 mal öder; üstünde Haydut duran altıgen üretmez. İnşa ve takas ancak zardan sonra başlar.
- Oyna. İstediğin sırada ve ödeyebildiğin kadar inşa et, bankayla ya da masadakilerle takas yap, Gelişim Kartı al ve tur başına bir kart oyna.
- Turu bitir. Hamle saati varsayılan olarak 180 saniyedir (oda ayarlarında 90–600). Süre biterse orta seviye bir bot o turun kalanını senin yerine oynar. Açık takas teklifleri tur bitince kapanır.
Takasın iki yüzü var. Banka her zaman aynı maldan 4 karşılığında istediğin başka bir maldan 1 verir (4:1). Kıyıdaki bir Ticaret Postasının iki köşesinden birinde Köy'ün ya da Şehir'in varsa oran iyileşir: genel posta her mal için 3:1, özel posta kendi malı için 2:1. Oyuncularla takas ise bir tekliftir: ver/al teklifini açarsın (aynı anda en fazla 3), her rakip teklifi görür ve kabul eder, reddeder ya da kendi fiyatını yazar; kiminle anlaşacağını sen seçersin.

7 gelince: Haydut
Kutulu klasik bir oyunda 7 gelince büyük eller yarıya iner ve engelleyici bir taş yer değiştirir. Yükselen Kasaba'da aynı fikir şöyle işler: 7 hiçbir şey üretmez. Önce elinde 7'den fazla kart (8 ve üzeri) olan herkes kartlarının yarısını, aşağı yuvarlayarak atar; zarı atan başlar. Sonra zarı atan oyuncu Haydut'u bulunduğundan başka bir kara altıgenine taşır ve orada binası olan bir rakipten kapalı elden 1 kart çalar. Kart sınırı varsayılan olarak 7'dir; oda sahibi 9 ya da 12 seçebilir, atmayı tamamen kapatabilir. Sınıra yakın bir elle turu bitirmek 7 gelince pahalıya patlar: o turda harca ya da takas et.
Ne kaça mal olur?
| Ne kuruyorsun? | Bedel | Puan | Not |
|---|---|---|---|
| Yol | 1 Kereste + 1 Tuğla | 0 | Kendi binana ya da yoluna bağlanır. |
| Köy | 1 Kereste + 1 Tuğla + 1 Buğday + 1 Yün | 1 | Kendi yoluna değmeli; komşu köşeler boş olmalı. Zarda 1 mal öder. |
| Şehir | 2 Buğday + 3 Maden | 2 | Bir Köy'ü yükseltir. Zarda 2 mal öder. |
| Gelişim Kartı | 1 Buğday + 1 Yün + 1 Maden | – | Rastgele çekilir; bir sonraki turunda oynanır. |
Gelişim Kartları destesi 2–4 kişilik masada 25 karttır: 14 Silahşör (Haydut'u taşı ve soy), 5 Zafer Kartı, 2 Yol Ustası (2 bedava yol), 2 Erzak Arabası (bankadan istediğin 2 mal) ve 2 Tekel (bir mal söyle, herkesin elindekini topla). Zafer Kartı hiç oynanmaz; gizli +1 olarak sayılır.
Maç nasıl biter?
Hedef puana kendi turunda ulaşan kazanır: puan, oyuncunun kendi hamlelerinden (inşa, kart oynama, Haydut taşıma, kart alma) hemen sonra kontrol edilir. Herkesin gördüğü skor tablosu gizli Zafer Kartlarını saymaz, yani lider göründüğünden bir adım daha yakın olabilir; çekilen bir Zafer Kartı maçı o anda bitirebilir. Herkes ayrılırsa kalan oyuncu kazanır; 15 tur üst üste kimsenin puanı değişmezse ve kart destesi bitmişse en yüksek puanlı oyuncu kazanır.
Catan'ı biliyorsanız fark edeceğiniz 5 şey
Aşağıdakiler Yükselen Kasaba'nın kendi özellikleridir; kutulu oyunla bir karşılaştırma değildir.
- Takas pazarlıktır. Aynı anda 3 teklif açık kalır; her rakip her teklifi görür ve kabul edebilir, reddedebilir ya da kendi fiyatını yazabilir. Kiminle anlaşacağına sen karar verirsin.
- İki zar sistemi. Klasik Zar (iki bağımsız zar) ya da 36 kombinasyonun hepsini yerine konmadan dağıtan Dengeli Deste; 36 atışlık her çevrimde tam altı kez 7 gelir.
- Altı harita. Sınır Vadisi'nin küçük kurulumu 19 altıgenlik tek bir adadır ve her zaman açıktır. Diğer beşi kendi kuralını getirir (hiç çorak arazisi olmayan bir ova, suyla bölünmüş bir kanyon, altın sahaları, gemili iki harita); ev sahibinin Jeton ile aldığı tek maçlık biletle oynanır, masadaki herkes bedelsiz oynar.
- Botlar. Üç seviye (Kolay, Orta, Zor) boş koltukları doldurur; tek başına çalışmana da yarar.
- 2–6 koltuk. Kutulu temel oyun 3–4 kişiliktir, 5–6 kişi için genişletme gerekir; Yükselen Kasaba tek oyunda 2 ile 6 arası koltuk sunar ve tahtayı masaya gerçekten oturan sayıya göre kurar. Misafir ev sahibinin odasında en fazla 4 koltuk olur; 5–6 için giriş yapmış bir ev sahibi gerekir.
Şimdi ne yapmalı? Okumayı bırakıp denemek en hızlısı: Yükselen Kasaba'da bir oda aç, Sınır Vadisi'nde bir bot ekle ve 10 puana oyna. Hesap ya da indirme gerekmez; telefonun tarayıcısında, kurulum olmadan açılır. Her kuralın ayrıntısı için tüm kurallar yazısı, ilk iki Köy'ü nereye kuracağın için başlangıç stratejisi, tek başına çalışmak için botlara karşı oynama rehberi, türün genel resmi için kaynak ticareti ve yerleşim oyunu yazısı var.
CATAN®, CATAN GmbH'nin tescilli ticari markasıdır. Playgridia ve Yükselen Kasaba (Claimridge); CATAN GmbH, lisans sahipleri veya yayıncılarıyla bağlantılı değildir ve onlar tarafından desteklenmez ya da onaylanmaz. Ad, yalnızca okurun aradığı oyunu belirtmek ve oyun türünü tarif etmek için anılmıştır; Yükselen Kasaba kendi kuralları, adları ve görselleriyle bağımsız bir oyundur.
Sıkça Sorulan Sorular
Catan kaç puanda biter?
Klasik kutu oyununun hedefi 10 puandır. Yükselen Kasaba'da da Sınır Vadisi haritasında varsayılan hedef 10'dur, ama hedef bir oda seçeneğidir: Sınır Vadisi'nin 2–4 kişilik masasında oda sahibi 6, 8, 10 ya da 12'yi seçebilir. Hedefe kendi turunda ulaşan kazanır; gizli Zafer Kartları da puana sayılır.
Catan'da 7 gelince ne olur?
Kutulu klasik bir oyunda 7 gelince büyük eller yarıya iner ve engelleyici bir taş yer değiştirir. Yükselen Kasaba'da 7 hiçbir şey üretmez: elinde 7'den fazla kart olan herkes yarısını (aşağı yuvarlanarak) atar, sonra zarı atan oyuncu Haydut'u bir kara altıgenine taşıyıp orada binası olan bir rakipten 1 kart çalar. Kart sınırı varsayılan 7'dir; oda sahibi 9 ya da 12 seçebilir veya atmayı kapatabilir.
Catan kuralları nerede yazıyor, bu yazı onların yerine geçer mi?
Hayır, geçmez. Kutulu oyunun resmî kuralları kendi kural kitapçığındadır. Bu yazı aynı oyun türünün mantığını, Yükselen Kasaba'nın kendi kurallarıyla ve tarayıcıda açabileceğin bir oyun üzerinden anlatır.
Yükselen Kasaba, Catan ile aynı oyun mu?
Hayır. Yükselen Kasaba ayrı ve bağımsız bir oyundur; kendi kuralları, adları ve görselleri vardır ve CATAN GmbH ile bağlantılı değildir. Yalnızca aynı oyun türüne girer: altıgen bir tahtada zar atar, kaynak toplar, takas eder ve inşa edersin.
Bu türü denemek için neye ihtiyacım var?
Hesap ya da indirme gerekmez: Yükselen Kasaba telefonun veya bilgisayarın tarayıcısında misafir olarak açılır. Bir oda kurup bot ekleyebilirsin; bir maç için en az 2 koltuğun dolu olması yeterlidir, yani 1 insan + 1 bot çalışır. İlk maç için Sınır Vadisi her zaman açıktır.